
در تازهترین تحولات مرزی، امارت اسلامی افغانستان در توافقنامهای با پاکستان که در دوحه امضا شد، عملاً خط دیورند را به رسمیت شناخت. این توافق که میان ملا محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان، و خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان صورت گرفت، نشان میدهد که طالبان حتی قادر به کنترل مناطق مرزی خود نیستند و برای حفظ آرامش ناگزیر به عقبنشینی شدند.
متن توافق، ایجاد «اداره مشترک هماهنگی مرزی»، توقف تیراندازی و همکاری علیه گروههای مسلح پاکستان را پیشبینی کرده است. اما نکته کلیدی و شرمآور این است که در هیچ بندی از توافق، طالبان خط دیورند را به عنوان خط مورد مناقشه مطرح نکردهاند و این خود به معنای پذیرش عملی مرز تحمیلی پاکستان است.
کارشناسان میگویند این اقدام طالبان، نه تنها ضعف استراتژیک آنها را نشان میدهد، بلکه استقلال سیاسی و امنیت ملی افغانستان را نیز به خطر انداخته است. افغانستان که سالها با هر گونه تحمیل خط دیورند مخالفت کرده، حالا شاهد است که طالبان بدون مقاومت واقعی، خطوط قرمز ملی را زیر پا گذاشتهاند.
این توافق همچنین محدودیتهایی جدی برای فعالیت گروههای مسلح در خاک افغانستان ایجاد میکند و عملاً دست پاکستان را برای دخالتهای بیشتر باز میگذارد.
به نظر میرسد که امارت اسلامی با این عقبنشینی، مشروعیت داخلی خود را بیش از پیش از دست میدهد و نشان داده است که در مقابل فشارهای خارجی، توانایی دفاع از حاکمیت کشور را ندارد.