اختلافات درونی «حرکت ملی صلح و عدالت» پس از صدور دو اعلامیه متناقض طی ۴۸ ساعت گذشته، به مرحلهای علنی رسیده و نشانههایی از چندپارچگی در تیم سیاسی نزدیک به محمد حنیف اتمر را آشکار کرده است.
ماجرا از اعلامیهای به تاریخ ۱۲ فبروری آغاز شد؛ متنی که از سوی دارالانشای این حرکت منتشر و در آن بر «حرکتهای میدانی در برابر طالبان» تأکید شده بود. در این اعلامیه، رویکرد گفتوگوهای صلحآمیز با طالبان مورد تردید قرار گرفته و تصریح شده بود که این گروه تنها در برابر فشار و قدرت، تغییر رفتار میدهد.
اما تنها یک روز بعد، اعلامیهای دیگر با عنوان شاخه منتسب به حنیف اتمر از سوی یک چهره سیاسی افغان نزدیک به عطا محمد نور که متهم به نزدیکی با سپاه پاسداران نیز است به ارگ تایمز ارسال شد که در آن، متن ۱۲ فبروری «جعلی» خوانده شده بود. در این بیانیه ادعا شده است که افراد یا حلقاتی با سوءاستفاده از نام «حرکت ملی صلح و عدالت» اقدام به نشر اعلامیهای غیررسمی کردهاند. این شاخه در عین حال بر ضرورت گفتوگوهای صلحآمیز و راهحل سیاسی برای عبور از بحران افغانستان تأکید کرده است.
پاسخ رسمی دارالانشا
دارالانشای «حرکت ملی صلح و عدالت» امروز با صدور اعلامیهای تازه، ادعای جعلی بودن متن ۱۲ فبروری را رد کرد. در این بیانیه آمده است که اعلامیه یادشده «بر اساس توافق نظر و میکانیزمهای پذیرفتهشده داخلی» صادر شده و بیانگر موضع رسمی حرکت است.
این تبادل بیانیهها عملاً وجود دو قرائت متفاوت از خط مشی سیاسی حرکت را برجسته کرده و اختلاف بر سر نحوه مواجهه با طالبان را به سطح عمومی کشانده است.
ریشه اختلاف؛ مذاکره یا تقابل؟
بر اساس اطلاعات موجود، شکاف اصلی در این جریان سیاسی حول یک پرسش محوری شکل گرفته است: آیا باید مسیر گفتوگو با طالبان دنبال شود یا رویکرد فشار و تقابل در اولویت قرار گیرد؟
جناح نزدیک به اتمر بر گفتوگوهای صلحآمیز تأکید دارد و آن را واقعبینانهترین گزینه در شرایط کنونی میداند. در مقابل، بخشی از بدنه اصلی حرکت که دارالانشا را نیز در بر میگیرد، مذاکره بدون تغییر بنیادین در رفتار طالبان را بینتیجه ارزیابی کرده و بر لزوم اتخاذ موضعی سختتر تأکید میکند.
این اختلاف پس از اعلام «همصدایی سیاسیون افغان در تبعید» برجستهتر شد؛ بیانیهای که در آن بر راهحل سیاسی و گفتوگو با طالبان تأکید شده بود. منابع سیاسی میگویند برخی چهرههای نزدیک به حنیف اتمر و عطا محمد نور در شکلگیری این همصدایی نقش فعال داشتهاند.
با وجود بالا گرفتن بحثها، محمد حنیف اتمر تاکنون بهطور رسمی درباره اختلافات اخیر و صدور اعلامیههای متناقض اظهار نظر نکرده است. سکوت او در شرایطی ادامه دارد که ناظران، این وضعیت را آزمونی برای مدیریت اختلافات داخلی و حفظ انسجام سیاسی تیم او میدانند.
تحلیلگران معتقدند علنی شدن این شکاف میتواند بر تلاشها برای ایجاد یک جبهه منسجم سیاسی در برابر طالبان تأثیر بگذارد. در عین حال، برخی این وضعیت را بازتاب اختلاف نظر طبیعی درباره راهبردهای آینده افغانستان میدانند؛ اختلافی که در میان جریانهای سیاسی مخالف طالبان نیز کمسابقه نیست.
آنچه روشن است، «حرکت ملی صلح و عدالت» اکنون در نقطهای حساس قرار گرفته است؛ نقطهای که نحوه مدیریت آن میتواند بر آینده این جریان و جایگاهش در معادلات سیاسی افغانستان تأثیرگذار باشد. ارگ تایمز تحولات بعدی این پرونده را دنبال خواهد کرد.
