ارگ تایمز به اطلاعاتی دست یافته است که نشان میدهد فیروز احمد احمدی مشهور به مولانا فیروز، عالم دینی افغان که در سخنانی علنی خواستار «جهاد» علیه امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، شده، بنا بر گفته منابع متعدد در ولایت بلخ، از حمایت مالی حاجی خیرالدین مایل پروانی، بازرگان افغان، برخوردار بوده است؛ ادعایی که هنوز بهطور مستقل تأیید نشده است.
در ویدیوهایی که از مولانا فیروز در شبکههای اجتماعی منتشر شده، او با لحنی تند از سیاستهای دولت تاجیکستان انتقاد میکند و علمای دینی و شهروندان این کشور را به مقابله با حکومت فرامیخواند. او در بخشی از سخنانش تأکید میکند که «جهاد فرض است»، حتی اگر به کشتهشدن بینجامد. این اظهارات، بهویژه در زمینه آزادیهای مدنی و اجتماعی در تاجیکستان، واکنشها و نگرانیهایی را در میان کاربران، ناظران و شهروندان منطقه برانگیخته است.
به گفته منابع محلی که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، مولانا فیروز احمد احمدی از قوم تاجیک و اهل ولایت پروان است و در حال حاضر در شهر مزارشریف زندگی میکند. این منابع میگویند او طی چند سال گذشته بهعنوان امام مسجدی فعالیت داشته که به نام حاجی خیرالدین مایل پروانی اعمار شده است.
بر اساس اطلاعات ارائهشده به ارگ تایمز، مسجد حاجی خیرالدین مایل در روزهای جمعه از مراکز پرجمعیت مذهبی بهشمار میرود. منابع محلی مدعیاند که بخشی از سخنان و تبلیغات مولانا فیروز که از این منبر مطرح میشود، فراتر از مسائل دینی رفته و وارد حوزه سیاست، امنیت و تقابل با دولتهای دیگر، از جمله تاجیکستان، شده است.
همین موضوع باعث شده شماری از باشندگان محل که با ارگ تایمز در تهیه این گزارش همکاری کردهاند، این پرسش را مطرح کنند که چگونه یک مسجد محلی به محلی برای طرح فتواها و فراخوانهای جنجالی علیه یک کشور همسایه تبدیل شده است. به گفته این شهروندان، تبلیغات این ملا نیاز به اصلاح جدی دارد و نباید از منبر مسجد برای دامنزدن به خشونت یا دشمنی میان ملتها استفاده شود.
برخی از این شهروندان همچنین میپرسند که اگر یک عالم دینی بهعنوان امام مسجد استخدام میشود، آیا سازوکاری برای نظارت بر محتوای خطبهها و سخنان او وجود دارد یا خیر. آنان معتقدند حاجی خیرالدین مایل بهعنوان بانی مسجد، میتواند نقش مؤثری در جلوگیری از ترویج دیدگاههای افراطی و تنشزا ایفا کند.
خبرنگار ارگ تایمز این موضوعات را با مسئول دفتر حاجی خیرالدین مایل پروانی در میان گذاشت، اما او گفت که نمیخواهد در این باره اظهار نظر کند.
بر اساس اطلاعاتی که به ارگ تایمز رسیده، حاجی خیرالدین مایل در برخی کشورهای آسیای میانه، از جمله ازبیکستان، دارای فعالیتهای اقتصادی است و یکی از املاک متعلق به او به بخشی وابسته به سفارت قطر به کرایه داده شده است. تاکنون هیچ منبع رسمی ارتباط میان این فعالیتهای اقتصادی و اظهارات مولانا فیروز را تأیید نکرده است.
ارگ تایمز تأکید میکند که اطلاعات منتشرشده در این گزارش بر پایه گفتههای منابع متعدد محلی و شهروندانی تهیه شده که در روند گردآوری این گزارش همکاری کردهاند و این رسانه همچنان در پی بررسی اسناد و شواهد بیشتر برای روشن شدن ابعاد این موضوع است.
این پرسشها در شرایطی مطرح میشود که موضوع آزادیهای انسانی، بهویژه آزادی زنان، در منطقه به یکی از حساسترین و بحثبرانگیزترین مسائل تبدیل شده است. به باور بسیاری از شهروندان افغانستان، خواست آزادی، آموزش و مشارکت اجتماعی، خواستی عمومی است و نباید با قرائتهای افراطی از دین، از منبرهای مذهبی به چالش کشیده شود.
به گفته این شهروندان، فراخوان به خشونت و جهاد علیه یک دولت و جامعه دیگر، نه نماینده مردم افغانستان است و نه بازتابدهنده خواست اکثریت جامعه؛ بلکه صدایی است که به باور آنان، از جریانهای افراطی سرچشمه میگیرد و میتواند پیامدهایی فراتر از مرزها بههمراه داشته باشد.
