در حالیکه توجهها به تحولات امنیتی و سیاسی افغانستان متمرکز است، جزئیات تازهای از یک قرارداد مهم میان طالبان و یک شرکت اماراتی، بار دیگر این توافق را به یکی از بحثبرانگیزترین پروندههای اقتصادی کشور تبدیل کرده است؛ قراردادی که اکنون بهدلیل پیوندهای غیرمستقیم با شبکههای جنجالی بینالمللی، حساسیت بیشتری برانگیخته است.
با این حال، بررسیهای تازه نشان میدهد که این قرارداد فراتر از یک توافق فنی بوده و ابعاد ژئوپولیتیک و اقتصادی پیچیدهتری دارد. شرکت یادشده به شبکههای بزرگ تجاری در امارات مرتبط دانسته میشود که در رأس آن نام سلطان احمد بن سلیم مطرح است.
نام بن سلیم در اسناد منتشرشده مرتبط با پرونده جفری اپستین نیز دیده شده است؛ پروندهای که یکی از جنجالیترین رسواییهای مالی و اخلاقی در سطح جهانی بهشمار میرود. بر اساس گزارشهای منتشرشده در رسانههای بینالمللی، ارتباطات گستردهای میان اپستین و شماری از چهرههای بانفوذ اقتصادی وجود داشته است. با این حال، حضور نام افراد در این اسناد بهتنهایی به معنای اثبات تخلف یا جرم نیست.
در عین حال، منابع به ارگ تایمز میگویند که این قرارداد از نظر اقتصادی سود چشمگیری برای شرکت طرف قرارداد ندارد، اما در مقابل، دسترسی به یکی از مهمترین زیرساختهای حیاتی افغانستان را فراهم میکند. یک منبع میگوید: «کنترل خدمات زمینی میدانهای هوایی، عملاً به معنای دسترسی به چرخه ورود و خروج کالاها از کشور است.»
کارشناسان معتقدند این موضوع در شرایطی که افغانستان با محدودیتهای شدید مالی و عدم شناسایی بینالمللی روبهرو است، اهمیت بیشتری پیدا میکند. به باور آنان، واگذاری چنین بخشی به یک شرکت خارجی میتواند پیامدهای گستردهای در حوزه شفافیت و نظارت داشته باشد.
برخی منابع همچنین هشدار میدهند که در نبود نظارت مؤثر، امکان سوءاستفاده از مسیرهای حملونقل برای انتقال غیرشفاف کالاها وجود دارد؛ هرچند این ادعاها بهصورت مستقل تأیید نشده است.
نکته مهم دیگر، نقش مستقیم ملا عبدالغنی برادر در امضای این قرارداد است که نشان میدهد این توافق در بالاترین سطح رهبری طالبان مورد تأیید قرار گرفته است. با این حال، تاکنون جزئیات کامل مفاد قرارداد و نحوه انتخاب این شرکت بهصورت عمومی منتشر نشده است.
در مجموع، همزمانی پیوندهای بینالمللی بحثبرانگیز، نبود شفافیت کافی و اهمیت راهبردی میدانهای هوایی، باعث شده این قرارداد از یک توافق اقتصادی ساده فراتر رفته و به موضوعی حساس در تقاطع سیاست، اقتصاد و روابط خارجی افغانستان تبدیل شود.
