برای نخستینبار یک مقام رسمی حکومت سرپرست طالبان تأیید میکند که مهمترین نهاد اقتصادی افغانستان زیر نظر مستقیم رهبر طالبان اداره میشود
در یکی از کمسابقهترین اعترافهای رسمی در ساختار حکومت طالبان، سخنگوی والی بلخ به ارگ تایمز تأیید کرده است که تعیین و تبدیلی رهبری اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، مستقیماً با فرمان ملا هبتالله، رهبر طالبان، انجام میشود؛ موضوعی که میتواند ابعاد تازهای از نفوذ حلقه قندهار بر شبکههای اقتصادی و مالی افغانستان را آشکار سازد.
عطاالله زید، سخنگوی یوسف وفا والی بلخ، در گفتوگو با خبرنگار ارگ تایمز از طریق واتساپ، تأیید کرد که سید کریم هاشمی، رییس عمومی اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، «بر اساس فرمان شیخ صاحب» تعیین شده است.
او در بخشی از این مکالمه میگوید:
«ما تنها خبرهای رسمی را تایید میکنیم… میتوانی بگویی که رییس اتاق تجارت بر اساس فرمان شیخ صاحب تعیین شده.»
از اینکه سخنگوی والی به مشکل به فارسی صحبت می کند، خبرنگار ارگ تایمز از او پرسید منظورش از «شیخ صاحب» ملا هبتالله است یا خیر، او پاسخ داد: «بله.»
نوار صوتی سخنگوی والی بلخ را اینجا بشنوید
این نخستین بار است که یک مقام رسمی حکومت طالبان، بهصورت آشکار تأیید میکند که یکی از مهمترین نهادهای اقتصادی و مالی افغانستان، مستقیماً زیر نظر رهبر طالبان اداره میشود؛ نهادی که در دو دهه گذشته، دستکم در ظاهر، بر مبنای انتخابات داخلی و رأی تاجران فعالیت میکرد.
سایه قندهار بر تجارت افغانستان
یوسف وفا، والی بلخ، از چهرههای بانفوذ و نزدیک به حلقه قندهار به شمار میرود. او علاوه بر جایگاه سیاسی، به دلیل نسبت خانوادگی با رهبر طالبان، یکی از قدرتمندترین والیان افغانستان محسوب میشود.
منابع مختلف در سالهای اخیر از نقش گسترده او در شبکههای مالی، تجاری و ترانزیتی افغانستان سخن گفتهاند؛ شبکههایی که از شمال افغانستان تا آسیای میانه امتداد دارند.
یک مقام پیشین امنیت ملی افغانستان که نخواست نامش فاش شود، به ارگ تایمز گفت که ملا هبتالله تلاش دارد کنترل مستقیم بر شبکههای مالی و تجاری را حفظ کند.
به گفته این مقام:
«رهبر طالبان بیشتر شبکههای مالی را زیر نظارت خود گرفته تا هم منابع مالی را مدیریت کند و هم ساختارهای فرامرزی اقتصادی ایجاد شود.»
او مدعی است که در ادبیات رسمی طالبان نیز تغییرات معناداری دیده میشود:
«در بسیاری از اعلامیهها، بیشتر از واژه “امارت اسلامی” استفاده میشود و نام افغانستان عملاً به حاشیه رفته؛ این نشان میدهد که رهبر طالبان خود را محدود به جغرافیای افغانستان نمیبیند.»
ارگ تایمز بهصورت مستقل نمیتواند این ادعاها را تأیید کند.
در دوران حکومت پیشین افغانستان، رهبری اتاق تجارت و سرمایهگذاری معمولاً از طریق انتخابات داخلی تاجران تعیین میشد. توکل احمدیار آخرین رییس انتخابی این نهاد بود که سال گذشته توسط وزیر تجارت و رهبری کابینه حکومت موقت طالبان، برکنار شد.
پس از آن، سید کریم هاشمی ابتدا بهعنوان رییس اتاق تجارت بلخ منصوب شد و تنها چند روز بعد، به ریاست عمومی اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان رسید؛ روندی که از همان زمان با گمانهزنیهای گسترده درباره نقش حلقه قندهار همراه بود.
منابع مختلف در آن زمان به ارگ تایمز گفته بودند که روابط نزدیک هاشمی با یوسف وفا، والی بلخ، نقش تعیینکنندهای در ارتقای سریع او داشته است.
با این حال، منابع نزدیک به سید کریم هاشمی همواره این ادعاها را رد کرده و تأکید کردهاند که او «هیچ رابطه مستقیمی با ملا هبتالله ندارد.»
اما اظهارات تازه سخنگوی والی بلخ اکنون برای نخستینبار این پیوند را، دستکم در سطح تصمیمگیری، بهصورت رسمی تأیید میکند؛ مسئلهای که میتواند پرسشهای تازهای درباره استقلال نهادهای اقتصادی افغانستان، تمرکز قدرت در حلقه قندهار و آینده تجارت خصوصی در کشور ایجاد کند.
